11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı TİYATRO

  • Modern tiyatro, Türk edebiyatına Tanzimat Dönemi’nde Batı’dan gelmiştir.
  • Bu dönemde Şinasi ilk yerli oyun olan Şair Evlenmesi’ni yazmış; Ahmet Vefik Paşa, Fransız sanatçı Moliére’den uyarlamalar yapmıştır.
  • 1923-1950 yılları arasında tiyatro, daha çok, Cumhuriyet değerlerinin halka aktarılmasında bir araç olarak kullanılmıştır.

Bu dönemde;

  • Musahipzade Celal’in Fermanlı Deli Hazretleri,
  • İbnürrefik Ahmet Nuri Sekizinci’nin Hisse-i Şayia,
  • İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu’nun İnanmak,
  • Reşat Nuri Güntekin’in Taş Parçası,
  • Nahid Sırrı Örik’in Sönmeyen Ateş,
  • Faruk Nafiz Çamlıbel’in Akın,
  • Münir Hayri Egeli’nin Bayönder,
  • Yaşar Nabi Nayır’ın İnkılâp Çocukları adlı eserleri türün tanınmış örneklerindendir.

1950 sonrasında tiyatro teknik açıdan ilerlemiş, tiyatroda işlenen konular çeşitlenmiştir. Bu dönemde hem çeviri oyunların hem de nitelikli yerli oyunların sayısı artmış, bir yandan da çoğu uyarlama olan müzikli oyun türlerinde eserler verilmiştir.

Sahne tekniğine uygun, yalın bir dille bireysel ve toplumsal konuların işlendiği bu dönemde yurt sorunları, kadının toplum yaşamındaki yeri; köy, töre, kuşak çatışması, değer yargıları vb. temalara yönelim artmıştır.

Bu dönemde;

  • Ahmet Kutsi Tecer’in Koçyiğit Köroğlu,
  • Cevat Fehmi Başkut’un Buzlar Çözülmeden,
  • Selahattin Batu’nun Oğuzata,
  • Haldun Taner’in Keşanlı Ali Destanı,
  • Necati Cumalı’nın Boş Beşik,
  • Orhan Asena’nın Hurrem Sultan,
  • Recep Bilginer’in Sarı Naciye,
  • Cahit Atay’ın Gültepe Oyunları,
  • Nezihe Meriç’in Sular Aydınlanıyordu,
  • Refik Erduran’ın Karayar Köprüsü,
  • Adalet Ağaoğlu’nun Çatıdaki Çatlak,
  • Güngör Dilmen’in Midas’ın Kulakları,
  • Turgut Özakman’ın Töre,
  • Turan Oflazoğlu’nun IV. Murat,
  • Oktay Arayıcı’nın Dışarda Yağmur Var,
  • Başar Sabuncu’nun Şerefiye,
  • Tuncer Cücenoğlu’nun Kördövüşü adlı eserleri türün tanınmış örneklerindendir.

Dünya Edebiyatında Tiyatro

İlk yetkin örnekleri Eski Yunan’da görülen tiyatro, yüzyıllar içinde farklı türlere ayrılarak gelişimini sürdürmüştür.

Eski Yunan edebiyatında;

  • Aiskhylos’un Zincire Vurulmuş Prometheus,
  • Sophokles’in Kral Oidipus;

İngiliz edebiyatında;

  • Shakespeare’in Romeo ve Juliet (Romiyo ve Culyet),
  • George Bernard Shaw’un (Corç Bernard Şov) Kırgınlar Evi,
  • Samuel Beckett’in (Semuel Bekit) Mutlu Günler;

Fransız edebiyatında;

  • Racine’in (Rasin) Andromaque (Andromak),
  • Corneille’in (Korney) Le Cid (Lö Sid),
  • Moliére’in (Molyer) Cimri,
  • Victor Hugo’nun Hernani;

Alman edebiyatında;

  • Schiller’in Wilhelm Tell (Vilhelm Tel),
  • Goethe’nin Faust (Faust);
  • Bertolt Brecht’ın (Bertolt Bireşt) Evet Diyen Hayır Diyen;

Norveç edebiyatında;

  • Henrik İbsen’in (Henrik İbsen) Bir Bebek Evi, Yaban Ördeği;

Rus edebiyatında;

  • Gogol’un Müfettiş ve Çehov’un Üç Kız Kardeş adlı oyunları dünya edebiyatının tanınmış tiyatro eserlerindendir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir